خانه / اخبار / برندگان و بازندگان کاهش نرخ سود بانکی
66702_706

برندگان و بازندگان کاهش نرخ سود بانکی

مصاحبه با دکتر دینی ترکمانی

 

در گفت وگو با فرارو دکتر دینی ترکمانی  گفت اگرنرخ سود تسهیلات کاهش نیابد شبکه بانکی برنده و سپرده گذاران بازنده این سیاست خواهند بود که درایزنصورت زیان قابل جبران نیست.چون این سیاست تاثیری به روی رفتار سرمایه گذاران و تولید کنندگان ندارد سیاستی خنثی برای انهاستو انگیزه ای برای سرمایه گذاری توسط انها شکل نمیگیرد.درنتیجه چرخه سرمایه گذاری به حرکت درنخواهد امد.هفته گذشته شبکه بانکی کااهش مجدد نرخ سود را تجربه کرد بنابر توافق بانکها نرخ سود سپردهها از۱۸درصد مصوب بهمن سال گذشته به ۱۵درصد کاهش یافت.این سیاست توافق بانکهاست و قرار نیست شورای پول و اعتبار دران دخالتی داشته باشد.ازسوی دیگر این انتظار وجود داشت که همراه باکاهش نرخ سود سپرده ،نرخ سود تسهیلات نیز کاهش یابدو چنین نشد بانکها به توافق برای کاهش سود سرده اکتفا کردند وخبری از کاهش ۲۲درصدی سود تسهیلات که حتی بانکها نرخ بالاتر از برای وامهاای پرداختی دریافت میکند نیست.

منافع سیستم برانکی در اینست که هزینه های خود را کاهش دادهاما نرخ سود تسهیلات را تغییر ندادندیعنی کاهش هزینه عدم تغییر درامد،درامد بانکها سود تسهیلاتیست که به متقاضیان پرداخت میکننند که طبعا هرچه نرخ سود بالاتر درامد بیشتر است.هر سیاستی وقتی اجرا میشودبازیگران مختلفی رادرگیر میکند یک طرف شبکه بانکیست که منافعش ایجاب میکند سود سپردهگذار کاهش یابد اما سودی که از متقاضیان دریافت وام گرفته میشود تغییر نکند .

اما بازیگر دیگر این سیاست سپردگذارانند که وقتی سود سپرده کاهش میابد منافع ودرامدشان کاهش میابد انها به زیان دیدگان تبدیل میشوند.

زیان سپرده گذاران در میان مدت و بلندمدت چگونه تامین میشود؟اینکار زمانی اتفاق می افتد که سود تسهیلات کاهش یابد تا چرخ تولید و سرمایه گذاری به حرکت درایدو درامد ملی بیشتر شود انگاه درامد سرانه رشد میکند و درتحلیل نهایی درامد سرمایه گذار بیشتر میشود که بادرامد بیشتر علیرغم کاهش نرخ سود سپرده میتواند میزان سودی داشته باشد که قبلا با درامد کمتر نرخ سود بیشتر داشتند.بازی برد-برد روی میدهدگرچه به سپرده گذاران در کوتاه مدت شوک وارد میشود اما درمیان مدت و بلند مدت انتظار میرود که این شوک منفی جبران شودوقتی چرخ تولید به حرکت دراید افزایش درامد سرمایه گذاران میزان منابع سپرده گذاری را به رغم کاهش نرخ سود سپرده افزایش میدهد که در اینصورت شبکه بانکی منتفع میشود.

اگر نرخ سود تسهیلات کاهش پیدا نکند شبکه بانکی برنده و سپرده گذاران بازنده انددر اینصورت زیا قابل جبران نیست.چون این سیاست تاثیری بر رفتار سرمایه گذاران و تولیدکنندگان ندارد.سیاستی خنثی و انگیزه ای برای سرمایه گذاری شکل نمیگیرد.

دینی در پاسخ به اینکه ایا نرخ سود سپرده باید درفضای رقابتی میان بانکها تامین شود و اینکه بانکها با تصمیمی هماهنگ سود را مشخص کنند تبانی محسوب نمیشود؟وی گفت به دلیل ساختار دولتی بانکی در اقتصاد ایران این امکان وجود ندارد یکباره نرخگذاری سود سپرده به بانکها واگذار شود.د

در شرایط فعلی اگر نرخ سود سپرده به عهده بانکها قرار گیرد بازار به سمتی هدایت میشودکه نرخ سود سپرده و تسهیلات افزایش یابد.بانکها به رقابت میپردازند وارد نوعی جنگ قیمتی میشوند .لذا در ساختار انحصار چندجانبهودربازار پول فعلی درصورت ازادسازی بانکی چنینپدیده ای پیش می اید.