خانه / تحلیل ها / درس های اقتصادی و رفاهی از فاجعه پلاسکو
IMG23502725

درس های اقتصادی و رفاهی از فاجعه پلاسکو

مدرسه ایرانی اقتصاد نهادی:

وضعیت صنعت پوشاک پس از واقعه پلاسکو از جمله مسائلی است که کمتر مورد توجه قرار گرفته است. محسن زارع، کارشناس ارشد برنامه ریزی رفاه اجتماعی در سرمقاله ای در روزنامه آفتای یزد این مسئله را از زاویه وظایف نهادهای اجتماعی و حمایتی بازار کار مورد توجه قرار داده است که در ادامه می خوانید.

حادثه پلاسکو را می‌توان به جرئت بدترین حادثه انسانی در سال ۱۳۹۵ دانست. پنج شنبه ۳۰ دی‌ماه این ساختمان ۵۴ ساله که مرکز اصلی تولید و فروش البسه در تهران محسوب می‌شد، آتش گرفت و باعث به وجود آمدن جو سنگین روانی، نه تنها در تهران، بلکه در تمام کشور شد. همزمان عملیات آواربرداری و نجات بازماندگان شروع شده که با وجود چند روز از گذشت این رویداد هنوز امدادرسانی به پایان نرسیده است. در این میان تحلیلگران و مسئولان به تحلیل پیامدهای این حادثه پرداخته‌اند و نهادهای مسئول وظایف خود را در قبال بازسازی ساختمان و تحت‌پوشش قرار دادن بازماندگان اعلام داشته‌اند، ولی نکته‌ای که در این بین مغفول مانده و یا کمتر به آن پرداخته شده، مسئله بحران به وجود آمده برای صنعت پوشاک ملی و همچنین شاغلان و کارگرانی است که در این ساختمان در این زمینه کار می‌کرده‌اند؛ برای همین لازم می‌دانیم به نکاتی در این مورد اشاره کنیم:
۱٫ بازار پلاسکو یکی از عمده‌ترین تولیدکنندگان پوشاک در کشور بوده است و در آن افراد زیادی از کارفرمایان و فروشندگان لباس، تا کارگران اشتغال داشته‌اند و گمان این وجود داشته است که با وقوع این حادثه صنعت لباس دچار اخلال می‌شود و در نوروز امسال کشور با کمبود لباس مواجه می‌شود. بنابر گفته‌های مجتبی درودیان، رئیس‌اتحادیه‌پیراهن‌دوزان ۷۰ درصد از واحدهای صنفی ساختمان پلاسکو عضو اتحادیه پیراهن‌دوزان بوده‌اند و بیش از ۴۰۰ واحد صنفی در این ساختمان مشغول فعالیت بوده‌اند که با وقوع این حادثه خسارت بزرگی به صنعت بزرگ کشور وارد می‌شود (افکار نیوز، ۱ بهمن ۱۳۹۵). اما درودیان و بسیاری از صاحب‌نظران دیگر معتقدند برای تامین پوشاک شب عید…
… نگرانی وجود ندارد و پوشاک تولیدی در انبارهای خارج از ساختمان انبار شده است (اتاق اصناف ایران، ۲ بهمن ۱۳۹۵).
۲٫ در زمینه رفاه اجتماعی ما با دو نوع حمایت رسمی‌و داوطلبانه روبه‌رو هستیم. حمایت رسمی‌حمایتی است که توسط نهادهای متولی رفاه اجتماعی ارائه می‌شود و می‌توان شرکت‌های بیمه‌ای، بیمه مرکزی، سازمان تامین‌اجتماعی و… را نام برد. اما یک شکل دیگر حمایت، حمایت‌های غیررسمی‌یا داوطلبانه است که می‌تواند موجب ثمرات زیادی برای یک جامعه آسیب‌دیده داشته باشد.
۳٫ بازار پوشاک کشور مانند بسیاری دیگر از صنوف، با مشکلات واردات بی‌رویه پوشاک دست به گریبان‌اند. به‌طوری‌که بیشتر پوشاکی که در بازار عرضه شده پوشاک تولیدی در کشورهای آسیای شرقی مثل چین و تایوان بوده و این یکی از علل آسیب‌پذیری تولید ملی شده است. با توجه به‌شکل حمایت غیررسمی‌در تامین رفاه اجتماعی، گروه‌های مردمی‌و داوطلبانه در قالب شبکه‌های اجتماعی، همایش‌های محلی و… باید به سرعت خرید پوشاک ایرانی و تولید ایران را ترویج کنند. دو مزیت عمده‌ای که این کار دارد این است که اولاً، اگر تقاضایی قابل‌توجه برای پوشاک ایرانی به وجود بیاید و انبارهایی مانند انبار پوشاک پلاسکو به‌طور عمده در بازار عرضه شود، نقدینگی صاحبانی که کسب و کار خود را از دست داده‌اند، تا حد زیادی برآورده می‌شود که می‌تواند بسیاری از محرومیت‌هایی که ممکن بود دچار آن شود از بین برود، ثانیاً مزیت دیگری که این شکل از حمایت و کمپین‌ها می‌تواند به وجود آورد تمرینی برای حمایت از تولید ملی و کمک در نهادینه کردن تولید ملی خواهد بود؛ هرچند اقدامات دفعی و کوتاه‌مدت در این زمینه اثری ندارد و باید از موفقیت‌‎هایی که این طرح به‌دست می‌آورد استفاده کرد.
۵٫ در زمینه جامعه‌شناسی اقتصادی بازارها، عواملی مانند نظام عقاید، فرهنگ بومی، ذائقه‌ها و رویدادهای مختلف انسانی، فرهنگی و اجتماعی بر انتخاب کالا و انتخاب بازار خاص موثر هستند. جامعه مدنی و تشکل‌های خودمختار باید به خوبی از این مسئله استفاده کنند تا بتوانند با معرفی پوشاک تولید ساخت ایران، جامعه را حتی در سطح حداقل به خرید این کالاها سوق دهند. این رویداد از آن‌جا که رویدادی انسانی و حساس بوده و موجب جو سنگین عاطفی در تهران و کشور شده، اگر جامعه مدنی به سرعت و با کارآمدی بالا به این سو برود، نتایج بسیار خوبی را می‌تواند نه تنها در مورد مشاغل تولیدی لباس پلاسکو، بلکه تولیدی‌های لباس در سرتاسر کشور به وجود آورد.
۴٫ وظیفه دیگری نظام رفاهی، تامین درآمد و به عبارتی حفظ سطح درآمد گروه‌هایی است که در این حادثه آسیب‌دیده‌اند، به همین دلیل سازمان تامین اجتماعی و دیگر نهادهای مسئول باید بلافاصله در زمینه شناسایی آسیب‌دیده‌گان و تامین بیمه‌ای افراد اقدام کنند و باید این نکته را مدنظر قرار داد که این کار باید با کمترین پیچیدگی بوروکراتیک و به‌صورت غیر زمانبر به وقوع بپیوندد تا بتواند این نقش را به خوبی ایفا کند.
۵٫ در پایان باید گفت: وظیفه حمایت‌های اقتصادی و اجتماعی در مورد بازماندگان و صاحبان مشاغل تولیدی پلاسکو باید وظیفه ملی تلقی شود و افراد و جامعه مدنی و دولت باید هر کدام چه به‌شکل مستقل و چه با کمک یکدیگر، این مسئله اقتصادی و رفاهی را به سرعت رفع کنند و نتایج حاصل از آن را برای حوادث غیر مترقبه بعدی پی بگیرند.

منبع: سرمقاله روزنامه آفتای یزد ۴ بهمن ۱۳۹۵

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.