خانه / دسته‌بندی نشده / « روز تامین اجتماعی و راه های برون رفت از بحران در سازمان تامین اجتماعی»
attach20141140653850841276 (1)

« روز تامین اجتماعی و راه های برون رفت از بحران در سازمان تامین اجتماعی»

 یادداشت محسن ایزدخواه به مناسبت روزتامین اجتماعی:

امروز بیست و پنجم تیرماه روز «تامین اجتماعی» است ضمن گرامیداشت این روز و تبریک این روز به جامعه بزرگ بیمه شدگان و کارفرمایان این مناسبت ها برای مسئولین صندوق ها فرصتی را فراهم می سازد که کارنامه عملکرد خود را از طرق مختلف به سمع و نظر خدمت گیرندگان برسانند اما از سوی دیگر این مناسبت ها فرصتی را فراهم می سازد تا به چالش های پیش روی صندوق ها بویژه سازمان تامین اجتماعی اشاره شود تا نظام عالی تصمیم گیری کشور بداند بی توجهی به این چالش ها در ابعاد مختلف آن حتی می تواند حوزه امنیت ملی را به مخاطره بیاندازد بر این اساس فرصت را مغتنم شمرده و در ابتدا به تصویری کوتاه از مجموعه صندوق های بیمه ای اشاره و به لحاظ جایگاه عظیم و ژرفی که سازمان تامین اجتماعی به تنهایی در کشور دارد به تعدادی از چالش های پیش رو اشاره می گردد.

۱ـ در حال حاضر جمعیت شاغل کشور تحت پوشش نزدیک به ۲۴ صندوق بیمه ای که تماماً خدمات بازنشستگی، پیری و از کارافتادگی ارائه می کند قرار دارند از این ۲۴ صندوق حدود ۲۰ صندوق اختصاصی که یا حرفه و یا صنعت و یا وزارتخانه خاصی را تحت پوشش قرار می دهند مانند صندوق بازنشستگی کارکنان صنعت نفت، صندوق فولاد، صندوق بازنشستگی کارکنان شهرداری و…. و چهار صندوق تحت عنوان صندوق های عمومی فعالیت دارند که عبارتند از سازمان تامین اجتماعی، تامین اجتماعی نیروی مسلح، صندوق بازنشستگی کشوری و صندوق بیمه روستائیان و عشایر به لحاظ ضریب نفوذ مجموعه ۲۰ صندوق اختصاصی جمعیتی بالغ بر ۳/۱ درصد جمعیت کشور را تحت پوشش قرار داده در حالی که در چهار صندوق بیمه ای عمومی سازمان تامین اجتماعی با ۴۶ درصد، صندوق بازنشستگی کشوری با ۷ درصد، صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح با بیش از ۵/۶ درصد و صندوق بیمه روستائیان و عشایر با ۲۰ درصد در مجموع حدود ۸۰ درصد جمعیت کشور را تحت پوشش قرار داده اند.
اما آنچه که مهم است این است که آیا صندوق های مذکور در حال حاضر توانایی اداره خود را به لحاظ انجام تعهدات مالی و همچنین کسب منابع درآمدی دارند برابر تجربیات جهانی در سازمان بین المللی کار گفته می شود که چنانچه شاخص پشتیبانی بدین معنی که چه تعداد افراد حق بیمه پرداخت می کنند و در مقابل آن چه تعداد از مزایای بازنشستگی استفاده می کنند به زیر عدد ۵ تنزل یابد در واقع این صندوق ها دیگر قادر به ادامه حیات خود نیستند و بدون کمک دولت و برخورداری از بودجه های عمومی صدای ورشکستگی آنها به گوش خواهد رسید. برابر گزارشات رسمی صورت گرفته این شاخص و نسبت پشتیبانی در مجموعه ۲۰ صندوق اختصاصی در خوشبینانه ترین حالت کمتر ۲ می باشد و در چهار صندوق بزرگ عمومی بیمه ای بدین شکل می باشد که دو صندوق بازنشستگی کشوری و نیروی مسلح کمتر از یک و سازمان تامین اجتماعی بدون لحاظ سهم دولت کمتر از پنج و در صندوق بیمه روستائیان و عشایر به علت جوان بودن حدود ۵۰ می باشد.
بنابراین با این تصویر ملاحظه می فرمائید که مجموعه صندوق های بیمه ای در چه وضعیت مخاطره آمیزی قرار دارند و اگر به این مسئله تاکید شود که بحران آب، محیط زیست ورشکستگی صندوق های بیمه ای به عنوان سه ابر چالش در کشور وجود دارد سخنی به گزاف گفته نشده است. متاسفانه به علت بی توجهی و عدم درک صحیح از کارکردهای صندوق های بیمه ای در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و بعضی پنهان کاری ها، چالش صندوق های بیمه ای آن طور که شایسته و بایسته می باشد در جامعه و در سطح نظام عالی تصمیم گیری تبیین نشده است که در دراز مدت عمق فاجعه را تشدید خواهد کرد.

۲ـ مقاوله نامه ۱۰۲ سازمان بین المللی کار بر این مسئله تاکید دارد که اداره صندوق های بیمه ای و از جمله سازمان تامین اجتماعی بایستی به طور سه جانبه گرایی و با تضمین دولت ها باشد در قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی مصوب ۱۳۸۳ مقوله حکمروایی خوب و حاکمیت شرکتی به خوبی مورد لحاظ قرار گرفته بود متاسفانه به علت بی اعتنایی دولت احمدی نژاد به مقوله سه جانبه گرایی مجلس با اصلاحیه ای به منظور انقیاد دولت ایشان به اجرای قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی ماده ۱۷ قانون ساختار را به نحوی اصلاح کرد که تقریباً بعد از ۵۰ سال که این سازمان با دخالت معنی دار کارفرمایان و کارگران در شوریعالی تامین اجتماعی اداره می شد یکباره همه امور به دولت بازگشت و متاسفانه این رویه در طول چهار سال گذشته مورد مقبول وزارتخانه متبوع نیز قرار گرفته است و همین مسئله موجب شده است که دولت به راحتی از طریق وزیر ذیربط به منابع این صندوق ها دست اندازی و یا تصمیماتی برای آنها گرفته شود که با منافع و اصول بیمه ای اداره این صندوق ها در تضاد می باشد لذا اولین اقدام رئیس جمهور در دولت دوازدهم اصلاح قانون ساختار و بازگشت به اصل پذیرفته شده سه جانبه گرایی در این سازمان و به کارگیری افرادی در ارکان مختلف آن که صلاحیت های علمی و تخصصی لازم را بویژه آن که این سازمان تامین اجتماعی یک بنگاه اقتصادی و اجتماعی می باشد داشته باشد.

۳ـ همانطوری که بیان شد در چهارسال گذشته سازمان تامین اجتماعی به لحاظ تامین منابع با چالش های بزرگی روبه رو گردیده است و علی رغم تقبیح گذشتگان بارها و بارها مجبور شده اند دست به فروش اموال و دارائی خود بزنند و دریافت وام های کلان با سودهای نامتعادل به اداره این سازمان بپردازند ارقام مندرج در بودجه سال ۹۶ این سازمان گویای این واقعیت تلخ است که سازمان تامین اجتماعی برای اداره امور خود با یک کسری حداقل ۲۵ درصدی تا پایان سال مواجه می باشد که برای کاهش این بحران دولت بایستی در خصوص دو مسئله اساسی تصمیم گیری عاجل اتخاذ نماید.
۳ـ ۱ بدون تردید طرح تحول سلامت به دلیل کاهش هزینه های کمرشکن درمان در بخش بستری و رضایتمندی که در این حوزه ایجاد شده است باید ادامه یابد اما امروز برای نظام تصمیم گیری کشور آشکار شده است که ادامه این طرح به سبک گذشته خود به یک کانون بحران در حوزه هزینه سلامت تبدیل شده است که بیشترین فشار مالی را متوجه منابع سازمان تامین اجتماعی کرده است به طوری که هزینه درمان سازمان تامین اجتماعی در طول اجرای طرح تحول سلامت دو برابر ۵۲ سال گذشته گردیده است لذا منطقی کردن هزینه ی طرح تحول سلامت و پذیرش اشتباهات گذشته وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و مدیران سازمان تامین اجتماعی و سازمان بیمه سلامت که در عدم دقت در تایید افزایش هزینه ی درمانی می تواند تا حدودی فشار مالی بر روی منابع سازمان تامین اجتماعی بکاهد بنابراین انتظار دارد وزیر منتخب دولت دوازدهم و همچنین مدیران این سازمان بتوانند با شناخت و تدابیر اندیشیده شده ای علمی به حل و فصل مسائل و مشکلات بپردازند در راستای بی توجهی به تصمیمات غیراصولی همگان شاهد هستند علی رغم واگذاری صندوق بازنشستگی فولاد به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به علت تدابیر غیربرنامه ای و تحت فشار قراردادن مدیران سایر به صندوق بیمه ای در تامین منابع مالی صندوق فولاد برای کوتاه مدت آرامشی به یک صندوق برمی گردد ولی بحران از چاه های دیگری تشدید می شود و طرح تحول سلامت امروز در سازمان تامین اجتماعی تبدیل به چاه ویلی در بلعیدن منابع گردیده است.
۳ـ ۲ انتظار دارد آقای رئیس جمهور با انتخاب وزیرانی که صلاحیت های لازم و تخصصی لازم را در مجموعه کابینه و اعتقاد به برنامه های رئیس جمهور داشته باشند با روشن شدن موتور اشتغال زایی در واقع حیات را به سازمان تامین اجتماعی برگردانند. اگر تصمیمات اقتصادی دولت دوازدهم به سمت سویی حرکت کند که کشور از رکود عمیق ایجاد شده خارج گردد علاوه بر پایداری در سطح اشتغال موجود سالانه پس از یک میلیون نفر به شاغلین اضافه شود به طور طبیعی بحران منابع در مجموعه صندوق های بیمه ی و بویژه در سازمان تامین اجتماعی به شدت کاهش می یابد. همچنین دولت با توجه به وظایف قانونی خود متعهد به پرداخت بدهی حداقل یکصد و بیست هزار میلیارد تومانی خود به این سازمان در یک دوران قابل قبول پرداخت گردد.
۳ـ ۳ در طول سال ها گذشته نامشخص بودن راهبردهای سرمایه گذاری در سازمان تامین اجتماعی و تدوین اساسنامه این سازمان به نحوی که مدیران شرکت های سرمایه گذاری برخلاف مسئولیت هایی که هیات مدیره سازمان دارد موظف به کارگماری افرادی می باشند که به تائید وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی برسد عملاً وضعیتی را بوجود آورده است که علی رغم شعارها داده شده شستا مامنی برای جریانات مختلف سیاسی و قدرت گردیده است که تغییرات پی در پی در هیات مدیره و مدیرعامل این شرکت عملاً ثبات مدیریت و برنامه ریزی را سلب نموده و همین مسئله موجب شده است که شستا نتواند به تعهدات خود و تامین کسری منابع سازمان تامین اجتماعی عمل نماید تا جائی که مدیران سازمان تامین اجتماعی بارها شستا را وادار نموده اند برای پراخت سودهای ترازنامه ای از بانک ها مختلف وام با بهره وری بالا دریافت و به سازمان تامین اجتماعی پرداخت نماید لذا انتظار دارد در دولت دوازدهم در اجرای بند هـ ماده ۱۵ قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی اولین اقدام وزیر جدید پیشنهاد وزارتخانه متبوع را ارائه ضوابط کلی نحوه مدیریت وجوه، ذخائر و سرمایه گذاری های دستگاه های اجرایی، دولتی و عمومی، سازمان ها و موسسات و صندوق های فعال در قلمروهای مختلف نظام تامین اجتماعی جهت تصویب در هیات وزیران باشد تا سرمایه گذاری مجموعه صندوق ها و از جمله تامین اجتماعی بر ریل قانونی و منطقی خود برگردد و عملاً شرکت های سرمایه گذاری یار صندوق های بیمه ای باشند نه بار آنها.

منبع: روزنامه اعتماد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.